امدادگران کوچک برای فرداها آماده می شوند

هر آموزشی که برای کودکان در نظر گرفته شود، در ذهن آنها نقش میبندد و در آینده و در زمان حوادث همین کودکان نخستین کسانی هستند که به یاری نیازمندان میشتابند و نقش آفرینان اول یک حادثه میشوند. همین موضوع سبب شد جمعیت هلال احمر آموزشهای امدادی و بشردوستانه را از دوران کودکی و در مهدکودک ها آغاز کند تا کودکانی توانا، هوشیار و انساندوست را پرورش دهد. کانون غنچه های هلال احمر با هدف افزایش توانایی کودکان در سنین قبل از دبستان شکل گرفته و تجربه نشان داده است کودکانی که در مهدکودک یا مراکز پیش دبستانی، عضو کانون غنچه های هلال احمر بوده اند، در دوران مدرسه نیز فعالیت در جمعیت هلال احمر را رها نکرده اند و داوطلب فعال در این نهاد انساندوستانه بوده اند. تأثیر آموزشهای امدادی در دوران کودکی بسیار اهمیت دارد، زیرا به گفته بسیاری از کارشناسان حوزه کودک، شخصیت هر فرد در هفت سال نخست زندگی اش شکل می گیرد و زمانی که کودک در این هفت سال آموزشی را فراگرفته باشد، تا دوران بزرگسالی نیز آن را فراموش نخواهد کرد. همین موضوع بهانه ای بود که سازمان جوانان جمعیت هلال احمر بحث آموزش کودکان را در دوره پیش از دبستان در دستور کار خود قرار دهد تا از طریق عضویت این کودکان در این کانون آموزشهای امدادی را به کودکان بیاموزد و آنها را با مفاهیم بشردوستانه آشنا کند. ایجاد کانونهای غنچه های هلال احمر از ۱۰سال پیش کلید خورده و کارشناسان این حوزه برنامه های آموزشی را آغاز کرده اند. هدایت الله خیاطیان، معاون پیش دبستانی و دانش آموزی سازمان جوانان جمعیت هلال احمر سابقه همراهی دانش آموزان و دانشجویان در کانونهای جمعیت هلال احمر را بیش از ۷۰سال می داند و میگوید: »بررسی ها نشان می داد که گاهی کودکان قبل از دبستان در شرایطی قرار می گیرند که نیاز به کمک سازمان های امدادی پیدا می کنند، به همین دلیل از ۱۰سال پیش بحث شروع آموزشها در مهد کودک ها آغاز شد تا از این طریق کودکان با برخی از آموزشهای امدادی آشنا و در کنار آن برای فعالیت در مقاطع بالاتر و همراهی با جمعیت هلال احمر آماده شوند«  جمعیت هلال احمر برای آنکه بتواند آموزشها برای کودکان در مهدکودک را پیگیری کند، با سازمان بهزیستی وارد مذاکره شد. با همراهی این سازمان درحال حاضر در ۳هزار و ۳۷۵ مهدکودک و مراکز پیش دبستانی کانون غنچه های هلال فعال شده و بیش از صدهزار و ۲۸۷ کودک خردسال نیز به عضویت این کانون درآمده اند. خیاطیان توضیح می دهد: فعالیتهای جمعیت هلال احمر در مهدهای کودک دو هدف را دنبال و بچه ها را با دو مهارت آشنا می کند. نخست آشنایی با مهارت های امدادی و درنهایت آموزش مهارت های بشردوستی که براساس اهداف و اصول جمعیت هلال احمر انجام می شود. درواقع هدف این است که در سالهای بعدی که این بچه ها با کانونهای دانش آموزی همراه می شوند، بتوانند فعالیت بیشتری انجام دهند و در بزرگسالی آمادگی انجام فعالیتهای بشردوستانه را داشته باشند.

آموزش به کودکان در قالب شعر و داستان

آموزشهای این دوره متناسب با برنامه های مهدکودک ها پیش می رود. بروشورها و کتاب هایی در قالب شعر و داستان تهیه می شود و در اختیار مهدهای کودک قرار می گیرد. مربیانی که از قبل دورههای هلال احمر را گذرانده اند، مسئول آموزش این کتاب ها می شوند تا کودکان را در قالب شعر و داستان با آموزشهای امدادی و مخاطراتی مانند سیل و زلزله آشنا کنند. گاهی هم برگزاری مانورهایی مانند زلزله، بچه ها را بیشتر با نحوه پناهگیری و کاهش صدمات ناشی از این اتفاقات طبیعی به صورت عملی آشنا می کند. یک کیف امدادی که شامل وسایل اولیه امدادونجات است نیز در اختیار غنچه های هلال احمری قرارمی گیرد. به اعتقاد خیاطیان این آموزشها از این کودکان و خردسالان یک امدادگر کوچک می سازد، زیرا تجربه نشان داده است آنقدر بچه ها باهوش هستند که در موارد خطر از این آموزه ها استفاده کنند. معاون پیش دبستانی و دانش آموزی سازمان جوانان جمعیت هلال احمر تأکید می کند: آمارها نشان می دهد بچه هایی که در دوران مهدکودک یا پیش دبستانی عضو کانون هلال احمر بودند، در دوران متوسطه اول تمایل زیادی برای شرکت در طرح هایی مانند دادرس دارند و با شوق بیشتری برنامه های جمعیت هلال احمر را نسبت به سایر فوق برنامه هایی که آموزش و پرورش ارایه می دهد، دنبال می کنند.

نجات جان خانواده با آموزشهای هلال احمر

مادر از هوش رفته بود و هیچکسی جز محمدعلی شش ساله در خانه نبود تا به او کمک کند. ترسیده بود، اما با همان سن کمش تالش میکرد کمکی به مادر کند. توان جابه جایی او را نداشت، اما در یک لحظه فکری به ذهنش خطور کرد. مربی به او یاد داده بود که اگر بیماری در شرایط بدحال قرار دارد، می تواند از اورژانس کمک بگیرد و همین کافی بود تا تلفن را بردارد و شماره ۱۱۵ را وارد کند. غنچه های هلال احمری داستان های شبیه به این زیاد داشته اند. خیاطیان آموزش شماره تلفنهای ضروری را یکی از اصول اصلی در این دوره می داند و میگوید: بارها از استانها گزارش دریافت کرده ایم که بچه ها با همین آموزشها و تماس در مواقع اضطراری توانسته اند جان یکی از اعضای خانواده شان را نجات دهند، زیرا یاد گرفته اند با کجا تماس بگیرند و درخواست کمک کنند. همین بچه ها در مقاطع بالاتر وقتی آموزشهای بیشتری را فرامی گیرند، می توانند تصمیم های بهتری را در مواقع خطر اتخاذ کنند. او از برگزاری سه جشنواره برای غنچه های هلال احمر خبر می دهد و تأکید میکند: در حال حاضر سه جشنواره برای این کودکان داریم که در فضای مجازی برگزار می شود. این جشنواره ها از پیش ازسال نو آغاز شده و موضوع آن طرح ملی خدمات بشردوستانه نوروزی بوده است و نتایج آن نیز به زودی در فضای مجازی منتشر می شود. در کنار این آموزشهای امدادی، کمکهای اولیه نیز برای بچه های عضو کانون غنچه های هلال آماده شده و قرار است از طریق فضای مجازی در اختیار آنها قرار گیرد. بناست سازمان جوانان جمعیت هلال احمر برای تمامی مربیان مهدهای کودک آموزشهای منسجمی برگزار کند تا آنان با مبانی این آموزشها آشنا شوند و آنها را به کودکان منتقل کنند.

نهادینه کردن آموزشهای امدادی در سنین کودکی

فاطمه عین الهی، داوطلب جمعیت هلال احمر استان قم سالهاست که به عنوان مربی در مهدکودکی در این شهر فعالیت و تلاش می کند تا آنجا که در توان دارد کودکان را در مهدکودک با اهداف بشردوستانه هلال احمر آشنا کند. او معتقد است نهادینه کردن آموزشهای امدادی در سنین کودکی و نحوه مقابله با حوادث ازجمله مواردی است که کانونهای غنچه های هلال برمبنای آن تشکیل شده است. این داوطلب جمعیت هلال احمر می گوید: کانون غنچه های هلال احمر با هدف ترویج و نهادینه سازی فضایل اخلاقی، فرهنگ نوعدوستی، انسجام اجتماعی و آشنایی نونهالان گروه سنی ۵ تا ۷سال با اصول و اهداف جمعیت هلال احمر و فعالیتهای امدادی و بشردوستانه تشکیل شده است. در این کانون بچه ها یاد می گیرند وقتی حادثه ای رخ داد، با چه نهادی تماس بگیرند و چطور خود را از محیط خطر دور کنند. او می گوید: بچه ها در این دوره آموزشها را به خوبی به یاد می سپارند. به آنها یاد میدهیم که اگر دستشان زخم شد، چطور از چسب زخم استفاده کنند، وقتی کسی بیمار بود، با ۱۱۵ تماس بگیرند و اگر آتش سوزی رخ داد، شماره آتشنشانی را به یاد داشته باشند. درواقع بچه ها با مبانی اولیه کمکهای امدادی آشنامی شوند، بیشتر این آموزشها در قالب شعر و سرود است که این سبب میشود بچه ها برای فراگیری این آموزشها رغبت بیشتری داشته باشند. عین الهی در ادامه از برگزاری مانور زلزله در مهدکودک خبرمی دهد: در این مانور به بچه ها یاد می دهیم که وقتی زلزله آمد به چه جاهایی از خانه بروند تا آسیب کمتری ببینند. جالب اینجاست که بسیاری از خانوادهها در مراجعه به مهد میگویند که بچه ها این جاگیری ها را در خانه تمرین می کنند و حتی به خواهر و برادرشان نیز آموزش میدهند. او معتقد است هر آموزشی که برای کودکان در نظر گرفته شود، در ذهن آنها نقش میبندد و همین موضوع سبب می شود بچه ها در مواقع خطر بتوانند نقش امدادگر را ایفا کنند. اما در کنار آن آموزش مفاهیم انساندوستی و کمک به دیگران نیز به این کودکان آموزش داده می شود. جمع آوری کمک برای کودکان سیل زده و زلزله زده در واقع تمرین انساندوستی است که می تواند این بچه ها را در آینده به افرادی نوعدوست تبدیل کند.