همنوا با بحران/ دومین جشنواره رسانه‌ای مداد قرمز با معرفی برگزیده‌ها به کار خود پایان داد

دومین سال است که هلال احمر جشنواره رسانه‌ای «مداد قرمز» را با موضوع فعالیت‌های بشر دوستانه و داوطلبانه‏، امدادرسانی، تسکین آلام بشری، حوادث طبیعی و حوادث انسانی برگزار می‌کند. مداد قرمز امسال در دو بخش عمومی و ویژه برگزار شد. بخش ویژه امسال به آثار مربوط به سیل می‌پرداخت. آثار در غالب گزارش مکتوب‏‏، گزارش تصویری، خبر، طرح‌های گرافیکی و پوستر، عکس، گفت و گو، یادداشت، کارتون و کاریکاتور به جشنواره ارسال شدند.

پیام هلال؛ در دومین جشنواره رسانه‌ای مداد قرمز بیش از ۳۰۰ اثر به دبیرخانه ارسال شدند و در هر بخش سه نفر برگزیده شدند. همچنین نفرات شایسته تقدیر اعلام شدند. در این مراسم که در فرهنگسرای ارسباران برگزار شد سخنگوی دولت، معاون مطبوعاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، دبیرکل جمعیت هلال‌احمر، رئیس سازمان امداد و نجات، رئیس سازمان داوطلبان و جمعی از اصحاب رسانه حضور داشتند.

دکتر پیروی در این مراسم گفت :«اگر بخواهیم نگاه جامعی به برنامه‌ریزی در مدیریت بحران داشته و به دنبال پیشگیری و کاهش آسیب‌های حوادث باشیم باید آمادگی خود را افزایش دهیم چراکه این آمادگی ما را به سمت پاسخ‌دهی مناسب در بحران پیش خواهد برد. همکاری و تعامل هلال احمر با اصحاب رسانه در کسب آمادگی مواجهه با حوادث و کاهش آسیب‌ها، نقش کلیدی دارد. اینکه چطور جهت دهی مناسب به اخبار رسانه و ارتباطات برای مدیریت بحران و هم افزایی بیشتر با اصحاب رسانه داشته باشیم، باید آموزش های لازم را ارائه دهیم. در این مسیر اگر اصحاب رسانه به عنوان داوطلب با ما همراه باشند می توانند یاریگر جمعیت هلال‌احمر در ارائه خدمات شایسته تر به مردم باشند.»

باید بتوانیم خودمان را با بحران سازگار کنیم

جمع اهالی رسانه جمع بود‎؛ خبرنگاران و عکاسان و تصویرگرانی که در سال‌های گذشته اخبار و گزارش‌های مربوط به حوادث طبیعی و غیر طبیعی را پوشش می دادند و گزارش‌هایشان خوراک روزنامه‌ها و رسانه‌های مکتوب و مجازی و تصویری بود. «علی ربیعی» سخنگوی دولت از مهمانان حاضر در اختتامیه بود.

او از تاثیر اصحاب رسانه برای عبور جامعه از بحران گفت: «کشور ما امکان وقوع بیش از ۸۰ درصد بحران‌های طبیعی را دارد. بنابراین ما باید بتوانیم خود را با شرایط بحران سازگار کنیم و ناگزیر از این سبک و انتخاب هستیم. همه بحران‌ها اما یک ویژگی دارند و آن هم نماندن است. ما حق نداریم ‏جامعه را به نحوی بازنمایی کنیم که همه احساس کنند حق ایرانی‌ها زندگی در بحران است. بحران‌ها گذرا ‏هستند و ما از همه بحران‌ها عبور می‌کنیم. ما در پس سیل آینده‌ای را نشان می‌دهیم که نشان‌دهنده ‏گذرا بودن بحران است.» نشان دادن وضعیت درستی از آینده و کم کردن اضطراب جامعه بعد از وقوع هر بحران، رسالتی است که سخنگوی دولت بر دوش اصحاب رسانه می‌گذارد :«باید دست به دست هم بدهیم و جامعه را از تلخی بحران‌ها عبور دهیم؛ چه کودک ‏ورنکشی و چه کودک بمی که امروز بزرگ شده است و همه آسیب‌دیدگان برای عبور از بحران به کمک ‏ما نیاز دارند. آثار اجتماعی بحران‌ها تا سال‌ها در روان و زندگی افراد باقی می‌ماند. رسالت خبرنگاری بحران، ساختن پس از بحران است؛ اینکه پس از بحران چگونه باید جامعه را ‏از بحران‌ها عبور داد. اگر بحران را سه مرحله بدانیم؛ مرحله نخست پیش از بحران است یعنی پیشگیری. قطعا ‏رسانه‌ها در پیشگیری از بحران‌ها و آموزش همگانی نقش اساسی دارند. افزایش مقاومت فردی و جمعی در ‏مقابله با بحران‌ها وظیفه دیگر رسانه‌هاست. در حین بحران، خبرنگار وظیفه واقع‌نمایی صحیح دارد تا ‏همدلی عمومی برای مشارکت در بحران ایجاد کند. و سخت‌ترین مرحله در بحران‌ها پسا بحران است. جامعه‏ای که گرفتار بحران طبیعی شده است نیاز اساسی به همنوایی با بحران‌ها و از بین بردن آثار روحی روانی ‏دارد.»

 

امداد‌رسانی در بحران

«زینب کریمی» جایزه اول بخش ویژه گزارش مکتوب را از آن خود کرده است. خاطره گزارشی که درباره سیل لرستان نوشته است هنوز در ذهنش مانده. از امدادرسانی در شرایط بحران می‌گوید و قرار گرفتن درست وسط معرکه سیل :«در یکی از پروازهایی که برای شناسایی مناطق سیل زده می‌رفت حضور داشتم. قرار بود فقط ناظر وضعیت باشم و کاری نکنم. هر بار که درهای هلی کوپتر باز می‌شد دست‌های مردم گرفتار شده در سیل را می‌دیدم که برای گرفتن کمک به سمت ما دراز شده بود. هر بار با دیدن این صحنه بغض می‌کردم. هر کدام از آن افراد تا قبل از وقوع سیل برای خودشان خانه و کاشانه‌ای داشتند و حالا همه چیز خود را از دست داده بودند و باید منتظر کمک می‌ماندند. بیش از دو هفته از وقوع سیل در کشور گذشته بود و مردم وحشت زده بودند. وقتی از دور افتاده‌ترین مناطق روستایی لرستان گذر می‌کردیم می‌دیدم که مردم سیل زده خدمات چندانی دریافت نکرده‌اند. با این حال چادرهای اسکان اضطراری هلال احمر در همه این روستاها برافراشته بود و می‌دانستیم که جمعیت این مردم را فراموش نکرده است.» از وضع و حال امدادگران می‌گوید که در حادثه سیل و دیگر حوادث طبیعی کشور فشار روانی زیادی را بر دوش می‌کشند :«امدادگران در هر حادثه‌ای اولین افرادی هستند که حضور پیدا می‌کنند و در سخت‌ترین شرایط در کنار مردم هستند. حضور در چنین شرایطی به تنهایی باعث آزردگی روح و جان هر فردی است. چه رسد به این که در این شرایط فرد بخواهد امدادرسانی کند و باید بر احساسات و عواطف خود مسلط باشد. تجربه حضور در سیل به عنوان یک خبرنگار به من نشان داد که امدادگری چقدر کار دشواری است و امدادگران در معرض چه آسیب‌ها و فشارهایی هستند.»

 

از رنج انسان‌ها می‌گوییم

«لیلا شوقی» خبرنگار روزنامه جام جم جایزه نفر اول در بخش گزارش مکتوب عمومی را از آن خود کرده است. گزارش او از فعالیت‌های مرکز آنست و آموزش سگ‌های زنده‌یاب بود.

او می‌گوید: «تجربه حضور در مرکز آموزش سگ‌های زنده یاب یکی از بهترین تجربه‌های من در روزنامه‌نگاری بود. قبل از رفتن به این مرکز، تصور روبرو شدن با چنین فضای با نظم و حرفه‌ای را نداشتم. این تنها تجربه من از همراهی با هلال احمر نبود. در برنامه‌هایی مثل نذرآب و توزیع لوازم تحریر در سیستان و بلوچستان و دیگر برنامه‌های هلال احمر هم شرکت داشتم و گزارش‌هایی تهیه کرده‌ام. هلال احمر در چند سال اخیر فضای خوبی برای تعامل با رسانه‌ها فراهم کرده است و فرصت را برای تهیه گزارش و عکس و دیگر محتواها برای خبرنگاران فراهم کرده است.»

او حضور در سیستان و بلوچستان و برنامه نذرآب را یکی از بهترین فعالیت‌های هلال احمر و تجربه منحصر به فردی برای خود می‌داند و می‌گوید: «سفر به محروم‌ترین روستاهای مرزی فرصتی بود که در برنامه نذرآب برای من و دیگر خبرنگاران فراهم شد. در این برنامه تیم‌های پزشکی حضور فعالی داشتند و اعضای جوانان برای بچه‌ها برنامه‌های مختلف فرهنگی و تفریحی اجرا می‌کردند. حضور تیم‌های خبری در این روستاها هم باعث بازتاب محرومیت‌ها و مشکلاتی بود که در این روستاها وجود داشت. جغرافیای خاص استان سیستان و بلوچستان و شرایط معیشتی و اقتصادی مردم آنجا نیاز به اطلاع‌رسانی در این زمینه را دارد تا مردم از رنج اهالی سیستان و بلوچستان آگاه شوند و مسئولان توجه بیشتری به این استان کنند.»

 

نمی‌دانستیم چه چیزی در انتظارمان است

«محمد بابایی» جایزه برتر گزارش خبری در بخش سیل را از آن خود کرده است. بابایی حضور خود در مناطق سیل زده خوزستان را اینگونه روایت می‌کند :«تماشای سیل از فاصله نزدیک بسیار تلخ و سهمگین بود. اهالی روستاها از خانه‌هایی حرف می‌زدند که دیگر وجود نداشت و آب همه چیز را با خود برده بود. مردم وحشت زده و بی‌پناه بودند و نیاز به کمک داشتند. در میان مردم روستاها و شهرهای سیل زده افراد مختلفی را پیدا کردم که شرح حالشان، روایتی از سیل و تاثیرش در زندگی مردم را نشان بدهد.» بخش‌هایی از مسیر را با نیروهای هلال احمر همراه بوده و گاهی مجبور به پیاده شدن از خودرو و چند ساعتی پیاده روی در گل و لای بود تا بتواند خود را روستایی در محاصره سیل برساند.

او می‌گوید:«تصور اینکه سیل تا چه حد می‌تواند ویرانگر باشد و چگونه در زندگی دیگران تاثیر بگذارد دشوار است. حضور در سیل تجربه سختی برای من بود. وقتی به سمت مقصدی حرکت می‌کردیم نمی‌دانستیم یک ساعت بعد در چه وضعیتی خواهیم بود و با چه وسیله‌ای می‌توانیم خودمان را به روستا و مقصد بعدی برسانیم. مدیریت کردن این شرایط و امداد رسانی در این وضعیت حقیقتا دشوار بود.»

معاون مطبوعاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی:/ خطراتی که امدادگران به جان می‌خرند را فراموش نکنیم

معاون مطبوعاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از حاضران در مراسم اختتامیه جشنواره مداد قرمز بود. «محمد خدادی» در این مراسم گفت :«به عنوان یک خبرنگار از امدادگران گمنام و بی نام و نشان هلال احمر که تنها با نشان و لباس این جمعیت در تمام لحظات و در سخت ترین شرایط و صعب العبورترین نقاط کشور در حال نقش آفرینی هستند، تشکر می کنم. وظیفه رسانه‌ها این است که خطراتی که این امدادگران در خدمت به مردم به جان می خرند، فراموش نکنند. برگزاری جشنواره‌های رسانه‌ای بهانه و فرصت مناسبی برای پرداختن به مباحث آسیب شناسی رسانه‌ها است. خروجی رسانه باید به اصلاح، محتوا، مخاطب و … برسد و اینکه چطور می توانیم در برابر موضوعاتی که دغدغه ما است، شراکت جمعی ایجاد کنیم. در حوزه امداد و نجات هم لازم است اطلاعات منجر به اقناع تولید کنیم. باید به دنبال تبیین، اقناع، قضاوت، تصمیم و اقدام مخاطبان بوده تا در آموزش امداد و کمک‌های اولیه به مردم تاثیرگذار باشیم.» خدادی از منتخبان جشنواره خواست تا محتوای اثر خود را به نمایش گذاشته و با دعوت از سایر خبرنگاران، موضوعات پیشگیری، امداد و نجات و مقابله با حوادث را آسیب شناسی کنند.

معاون مطبوعاتی وزارت ارشاد با تاکید بر لزوم آسیب شناسی رسانه در حوزه امداد و نجات گفت: «در فروردین ماه سال جاری و در مدت دو هفته که وقوع سیل در مناطق کشور فراگیر شد، به طور میانگین حدود ۴۰۰ نفر در تصادفات جاده‌ای کشور کشته شدند در حالی که با وجود گستردگی سیل در ۲۳ استان، ۷۰ هموطن جان خود را از دست دادند. اگر همت و غیرت امدادگران نبود، میزان تلفات بسیار بیشتر می‌شد. بنابراین لازم است با همگرایی بیشتر اصحاب رسانه و حوزه امداد و نجات و همچنین با آسیب شناسی محتوا، تحولات لازم را در این حوزه احصا کنیم تا بتوانیم با تاثیرگذاری بر مخاطبان، میزان تلفات حوادث را تا حد امکان کاهش دهیم.»

هدیه کودکان به زلزله زده‌های ورنکش

نقاشی کودکان روستای ورنکش در حاشیه اختتامیه جشنواره مداد قرمز به فروش گذاشته شد. این نقاشی‌ها را کودکان روستا در بازدید سخنگوی دولت از مناطق زلزله زده به او هدیه داده بودند. در حاشیه جشنواره مداد قرمز این نقاشی‌ها برای فروش به نمایش گذاشته شدند تا درآمد آن صرف آبادانی روستای ورنکش شود. دکتر ربیعی خود اولین نقاشی را خریداری کرد. همچنین سه نفر از خیران حاضر در اختتامیه دومین دوره جشنواره مداد قرمز، این نقاشی‌ها را به مبلغ ۴۰ میلیون تومان خرداری کردند. این مبلغ قرار است صرف ساخت پارک بازی در روستای زلزله زده ورنکش به نام دو کودک جان باخته در این روستا شود.